 |
Banjig.Net - Нэвтрэх - Бүртгүүлэх |
Улсын нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын Гадаад харилцааны хэлтсийн дарга Б.Бат-Отгон: Монгол иргэд олноор амьдарч байгаа орнуудтай түлхүү хамтарч ажиллана
2009-04-27 14:58:00 УБ
| Нийтлэгч: Оюундолгор |
хэвлэх и-мэйл жоорлох 1 сэтгэгдэл
|
Улсын нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын Гадаад харилцааны хэлтсийн дарга Б.Бат-Отгонтой ярилцлаа.
-Нийгмийн даатгалын байгууллагын гадаад харилцааны өнөөгийн байдал ямар байгаа талаар ярилцлагаа эхлэх үү?
-Тэгье. Манай хэлтэс бусад орны ижил төстэй үйл ажиллагаа эрхэлдэг байгууллагуудтай хамтран ажиллах, нийгмийн даатгалын тогтолцоог гадаадын улс орнуудад сурталчлах, монгол иргэд олноор ажиллаж, амьдарч буй орнуудын Засгийн газартай нийгмийн хамгааллын салбарт хамтран ажиллах замаар иргэдийнхээ нийгмийн баталгааг хангах, салбарын боловсон хүчний чадавхийг гадаадын улс орнуудад дээшлүүлэх зэрэг үүрэг хүлээдэг.
-Тухайлбал, ямар улс орнуудтай хамтран ажилладаг вэ. Гадаадад ажиллаж, амьдарч байгаа иргэдийнхээ эрх ашгийг хамгаалах, нийгмийн даатгалд хамруулах талаар ямар ажил зохиож байна вэ?
-Монгол Улсын Засгийн газар БНСУ-ын Засгийн газартай нийгмийн хамгааллын салбарт хамтран ажиллах гэрээ байгуулсан. Энэ гэрээ маш амжилттай хэрэгжиж байна. Ойрын үед Чех улсын Засгийн газартай иймэрхүү хэлэлцээр байгуулахаар тохиролцоод байгаа. 2008 оны есдүгээр сард Бүгд найрамдах Чех улсад болсон хоёр улсын Засгийн газрын төлөөлөгчдийн уулзалт хэлэлцээрээр хоёр улсын нутаг дэвсгэрт хөдөлмөр эрхэлж байгаа иргэд өөрийн орны хууль тогтоомжийн дагуу тэтгэврийн насанд хүрмэгц тухайн орны тэтгэврийн даатгалд төлсөн шимтгэлээс тэтгэвэр тогтоолгох эрхтэй гэсэн зөвшилцөлд хүрсэн.
Дараагийн шатны уулзалт, хэлэлцээрийг энэ оны ес, аравдугаар сарын үеэр Улаанбаатар хотод хийхээр ярилцаж байна. Өнгөрөгч оны долдугаар сарын 30-ны байдлаар Чех улсад манай 11974 иргэн ажиллаж буй гэсэн мэдээг БНЧУ-ын Гадаад иргэдийн шилжих хөдөлгөөний асуудал, бүртгэл хариуцсан газраас бидэнд ирүүлсэн байгаа.
Мөн Вьетнам, БНСУ, Тайландын нийгмийн даатгалын байгууллагуудтай хамтран ажилладаг. Ирээдүйд нийгмийн даатгалын сангийн тогтвортой байдлыг хангах зорилгоор Филиппиний эрүүл мэндийн даатгалын корпораци, Ази, Номхон далайн орнуудын тэтгэврийн институтээс арга зүйн дэмжлэг авахаар ажиллаж байна.
-Солонгосоос өөр оронд байгаа иргэдийг нийгмийн даатгалд хамруулж чаддаг уу. Энэ талаар ямар ажил хийж байгаа вэ?
-БНСУ-тай хамтран ажиллаж байгаа шиг бусад оронд амьдарч буй иргэдээ нийгмийн даатгалд хамруулаад, тэнд ажиллаж байхдаа төлсөн шимтгэлийг буцаан олгуулах ажлыг шууд хийж болохгүй нь ойлгомжтой. Үүний тулд Засгийн газар хоорондын гэрээ, хэлэлцээр хийх, бас ажиллах хүч солилцох гэрээтэй байх ёстой. Бид ийм гэрээтэй Чех улсаас эхлэн иргэдээ нийгмийн даатгалд хамруулах асуудлыг шийдэхээр ажиллаж байна. Мөн монгол иргэд олноор хөдөлмөрлөж байгаа Польш, ХБНГУ, Унгар, Япон зэрэг улсын холбогдох байгууллагуудад энэ салбарт хамтран ажиллах хүсэлтээ тавиад байгаа. Гэхдээ хоёр улсын хооронд гэрээ байгуулахыг хүлээгээд байлгүй гадаадад байгаа монгол иргэдээ сайн дурын даатгалд хамруулах асуудалд онцгой анхаарлаа хандуулж ажиллана.
-Манай даатгалын өнөөгийн тогтолцоог тийм ч сайн биш гэж шүүмжилдэг хүмүүс байдаг. Гадаад орнуудын даатгалын системийн талаар хэр судалгаа хийдэг вэ. Манайд тохирмоор, туршлага болгоод хэрэгжүүлчихмээр юу байна?
-Нийгмийн даатгалын тогтолцооны талаарх судалгааг Гадаад харилцааны хэлтэс байнга хийж байдаг. Дэлхийн улс орнуудын нийгмийн даатгалын тогтолцоог судалж үзэхэд аль нэг нь бусад орнуудаас давуу байна гэж байдаггүй. Тухайн улсын нийгэм, эдийн засаг, хүн амын өсөлт, нас баралтын харьцаа зэрэг онцлог хүчин зүйлээс шалтгаалан нийгмийн даатгалын тогтолцоо нь өөр өөр байдаг.
Цаг агаар, нийгэм, эдийн засгийн байдлаараа манайхтай ойролцоо орон бол Канад. Эрс тэс уур амьсгалтай, хүн амтайгаа харьцуулахад өргөн уудам нутагтай. Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын төлөөлөгчид 2008 онд Канадад очиж, нийгмийн даатгалын тогтолцоог нь судалсан. Канад улс хоёр давхаргат тэтгэврийн даатгалын тогтолцоотой юм билээ.
Тэнд 65 хүрсэн иргэн бүр улсын төсвөөс санхүүждэг суурь тэтгэврийг авахаас гадна хоёр дахь давхарга болох даатгуулагч болон ажил олгогчийн тэтгэврийн даатгалын шимтгэлээс бүрддэг сангаас тэтгэвэр авдаг. Тодруулж хэлбэл, даатгуулагч тэтгэвэрт гарах насанд хүрмэгц хоёр эх үүсвэрээс тэтгэвэр авна гэсэн үг л дээ. Энэ тогтолцоо нэг талаасаа нийгмийн хамгааллын баталгааг илүү найдвартай болгож өгөх сайн талтай ч эхний давхаргын тэтгэвэр, тэтгэмжийн тогтолцоо нь татварт суурилдаг болохоор улсын төсөвт маш их хүндрэл учруулах муу талтай. Бид Канад, Австрали, Япон, Солонгос, Тайланд гээд улс орны туршлагаас суралцаж, аль болох авч хэрэглэх боломжтойг нь ашиглахаар судалж байгаа.
-Нийгмийн даатгалын салбарын ажилтнуудын боловсрол, мэдлэгийг дээшлүүлэх, туршлага солилцуулах талаар хэр анхаарч байна. Энэ талаар гадаадын улс орнуудтай хамтран ажилладаг уу?
-Ажилтнуудынхаа боловсрол, мэдлэгийг дээшлүүлэх зорилгоор Их Британи, Сингапур, БНСУ, Итали, Тайланд, Япон, Вьетнам, Канад зэрэг орноос зохион байгуулдаг сургалт, танилцах аялалд байнга хамруулдаг. Жил бүр тогтмол болдог сургалтууд ч байгаа. Олон улсын хөдөлмөрийн байгууллагаас манай мэргэжилтнүүдийг гадаадын сургалтад хамруулахад нэлээд дэмжлэг үзүүлдэг.
-Дэлхий нийтийг хамарсан санхүү, эдийн засгийн хямралын үед бусад улс орнууд даатгалын системээ аварч үлдэхийн тулд чухам ямар арга хэмжээ авч байгааг судалж үзсэн үү?
-Дэлхийн эдийн засгийн хямралын үед нийгмийн даатгалын хамрах хүрээг өргөжүүлж байж л сангийн тогтвортой байдлыг хангах боломжтой юм шиг байна. Хямралын үед нийгмийн хамгаалал нь иргэдийн нийгмийн баталгааг хангаж, эрсдэлээс хамгаалах тийм л тогтолцоо байх учиртай. Азийн орнуудын туршлагаас харахад Солонгос, Малайз, Тайланд зэрэг улс ядуу иргэдийнхээ амьжиргааг дээшлүүлэх хөтөлбөрийг дэмжих хандлага гаргасан байхад Индонез иргэдийнхээ нийгмийн баталгааг хангах зорилгоор улсын татаас олгож эхэлсэн байна.
Тэгвэл Солонгос, Сингапур, Тайланд улс бас хөдөлмөр эрхлэлтийг дэмжих, ажлын байрыг хадгалахад илүү анхаарч байх жишээтэй. Бид ч гэсэн одоо болон цаашид тулгарч болзошгүй эрсдэлийг даван гарах гол арга болж чадахуйц, өөрийн орны онцлогт нийцсэн нийгмийн даатгалын тогтолцоог бий болгохыг зорьж ажиллаж байна.
-Цаашид ямар улс орнуудтай хэрхэн хамтран ажиллахаар төлөвлөөд байгаа вэ?
-Дээр хэлсэнчлэн бүхий л орнуудтай хамтын ажиллагаагаа өргөжүүлэхийн төлөө ажиллана. Тэгэхдээ монгол иргэд олноор ажиллаж, амьдарч байгаа улс, орны Засгийн газруудтай илүү түлхүү хамтарч ажиллахыг хичээх болно.
Эх сурвалж: Улсын Нийгмийн даатгалын Ерөнхий газар
Сэдэв: Ярилцлага
Уншиж байна...
Сэтгэгдэлүүд
November 1997
Seoul "One son is worth ten daughters,'
exclaimed the exultant south Korean mother of a newborn boy. , it's a harsh assessment, but one
often heard. in male-dominated Asian societies. In South, Korea, however, the preference for boys
has taken adisturbing turn.
There are at least 113 men for every 100 women in Korea, one of the
highest gender imbalances in the world which, according to sociologists has profound social
implications.
A shortage of wives perhaps is the most obvious of these, but more alarming is the
willingness of many Korean women to abort femnale fetuses in pursuit of a son. 'People don't realise
that it's a serious problem said Professor Cho Hyoung of Ewha Women's University.
About 30,000
female fetuses each year or one in every 12 girl births after tests to confirm their gender. The
high rate of abortion is partially explained by the aborting of female foetuses,' Professor Cho says
in her paper. She notes that in a national survey in 1991, nearly one-third of respondents approved
pf abortion,of female foetuses. The abortion rate is extremely high in Korea. One survey says that
half of women aged between 15 and 44 have had abortions, a rate- that has stayed steady since the
late 1970s. Abortion was widely used during South Korea's successful 35-year population control
programme, and it seern's to remain so despite being. illegal in most cases. "Many people do not
feel guilty about abortion" explains Dr. Byun Wha-soon of the Government-run Korean Women's
Development Institute. "They think the unborn baby is not a human being." Abortions are a major
factor behind the sex imbalance, particularly among third and, fourth-bom children where there are
more than 200 boys for every 100 girls. Most women pray for their first born to be a boy, consuming
such bizarre folk medicines as raw rooker's testicles and holding religious services to boost their
chances. They become increasingly desperate if they produce orly girls, leading to more sex-tests
and abortions. "When I felt that the foetus was a girl, I aborted my pregnancy,' said one woman
interviewed for a recent paper in the Asia Journal of Women's Studies published by Ewha Women's
University. "I almost decided to abort my third pregnancy because my dreams and the shape of my
belly told [me] it was a girl." In 1990 ,doctors were banned from telling parents the sex of their
unborn childafter ultra-sound tests or amniocentesis. The Government's aggressive campaign to
convince to convince Koreans that a well-raised daughter is worth ten sons has seen the imbalance
dip since 1990 But, despite new moves to- revoke the licences of offending doctors, a high number
still take money to tell parents their child',s sex, and the practice is almost impossible for the
authorities to trace. for the rural men have difficulties getang a bride," Professor Cho says. "That
will be worsened for rural men and also among lower- class working men in the city." In recent years
ethnic Korean women from China have been imported by marriage agencies for rural men unable to find
wives. The match often ends badly as many of the women are already married and agree to the match
solely to support their families back home. Dr Byun of the Korean Women's Development Institute
warns of an increase in sex crimes committed by men without partners. "It is possible they may
violate a girl child," she says. "Nowadays the age of the girl children subject to sexual abuse is
getting lower. The problem of sexual violence is high anyway and many people think it is due to the
sex imbalance." The signs are encouraging that the imbalance will gradually correct itself, but its
consequences will linger for - years as the pressure on women to bear sons is still immense.
Although modem Korean women prefer fewer children, some will still conceive into their forties if it
means bearing a son. Some women cry tears of shame in the maternity ward after bearing a girl. "They
are very much obsessed," says Professor Cho. The so-called "son-preference"' is rooted in South
Korea's Confucian philosophy, which stresses the role of the son in carrying on the family's
bloodline, and in various ancestral rituals. Bearing a son is regarded as a woman's most important
role. Girls are secondary since they become part of their husband's family after marriage. But these
traditions have been modified to suit South Korea's embrace of capitalism. It is a chauvinistic
society where women have little prospect of a well-paid job. Boys, simply, are a better bet for
parents wanting financial support in their dotage. "Boys are seen, as a guarantee against economic
upheaval,' says Professor Cho. But she points out that South Korea's modernisation is slowly
changing the attitudes of some young women: "Many young women don't want to live like their
mothers."
Сэтгэгдэл бичих