|
Өвдөгний хиймэл үе суулгах багаа бэлтгэсэн
Шинэчлэгдсэн: 2007-12-17 12:26:26 УБ Гэмтэл согог судлалын үндэсний төвийнхөн өвдгөн хиймэл үе суулгах мэс засал хийдэг боллоо. Эрүүл мэндийн салбарт нэвтрүүлсэн шинэ эмчилгээнийх нь талаар тус эмнэлгийн эмчилгээ эрхэлсэн дэд захирал Д.Мөнхбаттай ярилцлаа.
-Өвдгөнд хиймэл үе суулгах мэс засал хэзээнээс хийж эхлэв?
-Манай эмнэлэг жил бүр хийх ажлын төлөвлөгөө гаргадаг. Энэ онд амжуулахаар төлөвлөсөн ажлуудын нэг нь өвдөгний хиймэл үений мэс засал. Энэ чиглэлээр боловсон хүчнээ бэлтгэсэн. Францын эмч нар ирж, манай мэргэжилтнүүдээс 2-3 эмч сургасан. Бид хамтарч өвдгөнд хиймэл үе суулгах мэс засал хийлээ. Өнгөрсөн сарын дундуур Улсын клиникийн төв эмнэлгийнхэн БНСУ-ын эмч нартай хамтарч ийм мэс засал хийсэн. Ингээд манайд өвдөгний хиймэл үе суулгах мэс заслыг 4-5 хүнд хийчихээд байна. Энэ ажлаа ирэх онд жигдрүүлнэ.
Манай эмнэлгийнхэн өвдгөнд хиймэл үе суулгах баг бүрдүүлсэн. Ерөнхий захирал С.Отгонгэрэлээр ахлуулсан энэ багт Р.Баяртулга, Канадад энэ чиглэлээр суралцсан Б.Батзориг, Солонгост сургалтад хамрагдаад ирсэн Б.Мөнхбат нарын эмч багтаж байгаа. Дээр нь асаргаа, сувилгааны ажилтнууд гээд 15 хүний бүрэлдэхүүнтэй баг ажиллаж байна. Бусдыг бодоход манайх төрөлжсөн нарийн мэргэжлийн эмнэлэг учир энэ эмчилгээг хийх бааз суурь, боломж нь бүрдсэн.
-Манай эмч нар бие дааж ийм мэс засал хийж байна уу?
-Он гартал хийхгүй. Бид түнхэнд хиймэл үе суулгах мэс засал хийж байгаа. Өвдөгнийхийг хараахан бие дааж хийгээгүй. Дөнгөж сууриа тавилаа, орон орны туршлагыг харьцуулан судалъя. Аль боломжтойг нь нэвтрүүлнэ.
ОХУ-д жилд 250-300 хүнд өвдөг, түнхний мэс засал хийдэг. Гэтэл манайх жилд 4-5-ыг хийж байна. Манайд өвдөг, түнхний хиймэл үе суулгуулсан 200 орчим хүн бий. Мөрний үений хагалгааг манайд хийгээд эхэлсэн. 2008 онд өвдөг, мөрний хиймэл үе суулгах мэс засал хийнэ. Ингэснээр иргэд гадагшаа явж, их хэмжээний зардал гаргах хэрэггүй болох юм.
-Өвдгөнд хиймэл үе суулгуулах шаардлагатай хүн манайд хэр олон байдаг вэ?
-Олон. Согогийн чиглэлээр манай эмнэлэгт хяналтад орж байгаа таван хүн тутмын 2-3 нь хиймэл үе суулгах шаардлагатай байна. Хиймэл үе суулгах нь өвчин хүндрэлийн шатанд орсон үед хийдэг мэс засал. Бид үе суулгах хүртэлх эмчилгээг Монголдоо хийдэг. Үений гадаргууг тэгшитгэх, тулгуур эрхтний хүрэлцэх талбайг хэлбэржүүлэх, ачааллыг багасгах, эмийн эмчилгээ хийнэ. Хүндэрвэл хиймэл үе суулгах тухай ярина. 55-аас дээш насныханд өвдөгний үений үрэвсэлт өвчин, үүнээс үүдсэн хүндрэлүүд ихсэж байна.
-Хиймэл эд, эрхтнийг хаанаас авч байгаа вэ?
-Хиймэл эд, эрхтэн монгол хүний бие организм, жилийн дөрвөн улирлын цаг агаарын өөрчлөлтийн нөхцөлд ямар нэг сөрөг үр дагавар үзүүлэхгүй байх ёстой. Манай орны цаг агаарын байдалд тохирох уу, гаднын нөлөөлөлд ямар үйлдэл үзүүлэх нь вэ гэдгийг ажиглах судалгаа хийж байна. Хиймэл эд, эрхтэн үйлдвэрлэлээрээ дэлхийд тэргүүлдэг “Johnson`s & Johnson”, Швейцарийн “Синтез”, Америкийн “Stryker” зэрэг компани бидэнтэй хамтарч ажиллах санал тавьсан. Эдгээр компани үйлдвэрийнхээ үнээр бүтээгдэхүүнээ санал болгож байгаа. Бид судалж байгаад эдгээр компанийн бүтээгдэхүүнээс чанар, үнэ өртгийг нь харгалзан сонголт хийнэ. Хиймэл эдийг титан, пластик зэрэг хүний биед гаж нөлөө өгөхгүй эдээр хийдэг.
-Хиймэл үе суулгуулсан хүн хэдэн жил өвчин хэлэлгүй явах боломжтой вэ?
-Багаар бодоход 10-аас дээш жил явна. Үе суулгуулсан хүн олон жил эмчийн хяналтад байх шаардлагатай. Залуу хүнд суулгахад 10-20 жилийн дараа солих хэрэгтэй болдог учир 50-иас дээш насныханд энэ мэс засал тохиромжтой. Бид аль болохоор урт хугацаанд биед нийцтэй байх, чанартай, үнийн хувьд боломжийн байх шаардлагыг чухалчилна.
-Энэ мэс заслын өртөг нэлээд өндөр үү?
-Хиймэл эрхтэн өндөр үнэтэй. Жишээ нь, түнхний үений хиймэл протез дунджаар 2000 орчим евро, өвдөгнийх хоёр мөч дамжина гэдэг утгаараа дээрхээс нэг дахин илүү үнэтэй. Дээр нь суурь багаж нь өндөр үнэтэй. Зөвхөн Монголд ийм байна. Хойд хөршид 2-3 дахин илүү үнэтэй.
-Сүүлийн үед залуусын яс сийрэгжлээ гэх болов. Энэ юутай холбоотой вэ?
-Ясны сийрэгжилт тахлын хэмжээнд хүрсэн гэж хэлж болохоор боллоо. Энэ өвчин хөдөлгөөний хомсдолоос болж ахимаг насныханд л үүсдэг байсан. Гэтэл яагаад ихсээд, залуужаад байгааг судалсан хүн манайд одоогоор алга. Цаг агаар, хоол хүнсний хэрэглээ, хөдөлгөөний хомсдол гээд олон хүчин зүйл үүнд нөлөөлж байгаа. Яс сийрэгжиж нимгэрэхэд гэмтэж, хугарах нь хялбар болдог. Энэ эмгэг сүүлийн үед анхаарал татах хэмжээнд хүрлээ. Тэр дундаа зургаан сар, жилээр хэвтэрт байсан хүмүүсийн яс сийрэгжих нь их байдаг. Хөдөлгөөн эм гэдгийг л хүмүүс сайн ойлгодог байгаасай.
-Ясны сийрэгжилтээс хол байхын тулд яах хэрэгтэй вэ?
-Хүн бүр гэмтлийн чиглэлийн урьдчилан сэргийлэх үзлэгт жил бүр орж байх хэрэгтэй. Биологийн нэмэлт бүтээгдэхүүнийг хэрэглэвэл ясны сийрэгжилтийн эсрэг үндсэн эмчилгээ болно.
Өнөөдөр /2007.12.17/
|