|
Хүнсний аюулгүй байдлыг хэнд хариуцуулах ёстой вэ
Шинэчлэгдсэн: 2008-01-07 12:31:07 УБ Засгийн газраас энэ оныг Хүнсний аюулгүй байдлыг хангах жил болгон зарласан. Тийм ийм юмны жил хэмээн зарлах амархан.
Засгийн газар ч сүүлийн үед ингэж уриалахдаа гарамгай болоод байгааг олон нийт мэднэ. Тухайлбал, өнгөрсөн оныг Ажлын байр нэмэгдүүлж, дэд бүтцийг хөгжүүлэх жил болгосон. Бүтээн байгуулалт, хөрөнгө оруулалтын жил ч гэж ярьж байсан. Түүний өмнөх оныг ядуурлыг бууруулах жил хэмээн тодотгож байсан санагдана. Ингэлээ гээд өнгөрсөн жилүүдэд ядуурлын түвшин мэдэгдэхүйц буурч, ажлын байр дорвитой нэмэгдсэн бил үү. Эргээд харахад, ямар нэг юмны жил болгон зарлалаа гээд ард түмэн, нийгэмд гарсан үр дүн юу билээ гээд бодохоор гарт баригдаж, нүдэнд харагдах нь битгий хэл, санаанд үлдсэн зүйл алга.
Энэ удаа Хүнсний аюулгүй байдлыг хангах жилийг өмнөх шиг уриа лоозон маягтай оромдож өнгөрүүлэх ёсгүй гэдгийг оны төгсгөлд 10 гаруй хүн алтан амиараа хохирч, том дохио сануулга өгснийг хууль баталж, бодлого боловсруулагчид эрхбиш нэг ойлгоо болов уу.
Тэгэхээр Хүнсний аюулгүй байдлыг хангах жил гэсэн уриалгыг ажил хэрэг болгож, хийж хэрэгжүүлэх нь хэн байх вэ гэдэг өнөөдрийн бодит байдлаас харахад хачирхал төрүүлэхээр. Засгийн газрын тухай хуулиараа хүнсний хангамжийн асуудалд түлхүү анхаарал хандуулах ёстой Хүнс, хөдөө аж ахуйн яаманд уу, эсвэл хүнсний эрүүл ахуй, аюулгүй байдалд хяналт тавих үүрэгтэй УМХГ-т хариуцуулах уу. Аль эсвэл хүний эрүүл мэндтэй холбоотой асуудал учраас Эрүүл мэнд, Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөрийн яамд ч хамаатай юу.
Хүнс үндэсний аюулгүй байдлын хэмжээнд яригдах өргөн хүрээтэй, чухал асуудал учраас ганц ХХААЯ, зөвхөн УМХГ-т хамааралтай биш. Хүний эрүүл мэнд, амьд явах баталгаа бий эсэхтэй шууд холбоотой нэн чухал асуудал болохоор дээр нэр дурдсан яамдын аль алиных нь хариуцах үүрэгт орох ёстой байлтай.
Аюултай хүнс өнөөдрийнх шиг хүрээгээ тэлж, хамаа намаагаа алдаагүй ерээд оны сүүлч үе хүртэл хүнсний хяналт төрийн нэг биш яам, агентлагийн хараа хяналтад байсан. Тухайн үед ХХАА, Эрүүл мэндийн яамнаас гадна нийслэл болон улсын Эрүүл ахуй хяналтын алба ч байсан. Тэд нийслэлийн гудамж талбайд борлуулж буй сүү, цагаан идээ, дэлгүүрийн лангуун дээрх хиам, махнаас ойр ойрхон дээж авч, шинжилж, түүгээр ч зогсохгүй хаана ямар эрүүл ахуйн шаардлага хангахгүй хүнс худалдаалж байгааг олон нийтэд мэдээлдэг байсан. Шинэ мянган гараад хүнсний шинжилгээг ор тас орхигдуулсан гэж хэлж болно. Нийслэл болон УМХГ, дүүргүүдийн холбогдох албаныхан хүнсний бүтээгдэхүүнд шинжилгээ хийдэг л байх. Тэр бүгдийг үгүйсгэж байгаа юм биш, ер нь өнөөдрийн хяналтын түвшинг арван жилийн өмнөхтэй нь харьцуулахад арав дахин дордсон гэж хэлж болохоор байгааг хэн хүнгүй гадарлаж буй.
Арван жилийн өмнө хүнсний аюулгүй байдлын тухай одоогийнх шиг хүн бүхэн ойлгож мэддэггүй байсан ч Нийслэлд нийлүүлж буй сүү цагаан идээний хэдэн хувь нь эрүүл ахуй ариун цэврийн шаардлага хангахгүй байгааг хэлчих хариуцсан алба, мэргэжилтнүүд байсан. Гэтэл 2000 оны эхнээс хүнсний аюулгүй байдал гэж том ярих болж, улмаар ХХААЯ-ны дэргэд Хүнсний аюулгүй байдлыг хангах агентлаг хүртэл байгуулж байсан санагдана. Тус агентлагийн даргаар одоогийн ХХААЯ-ны Төрийн нарийн бичгийн дарга асан Н.Батсуурь ажиллаж байсан билээ. Энэ үед холбогдох мэргэжлийн хүмүүс байн байн цуглаж, хүнсний аюулгүй байдал гэж юуг хэлэх, тухайн асуудлыг хариуцсан төрийн агентлаг нь ямар үүрэг функцтай байх тухай багагүй ярьдаг байсан. Тэр үеийн Эрүүл мэндийн яамны удирдлага хүнсний аюулгүй байдлыг хангах асуудал хүний эрүүл мэндтэй холбоотой учраас манай яамны харьяанд байх ёстой байсан гэж хүртэл маргадаг байсан.
Шинээр байгуулагдсан агентлагийнхан хоёр жил хэртэй хүнсний аюулгүй байдлын тухай бичиг цаас үйлдвэрлэж суутал нэг л өдөр яам, агентлагийг цөөлөх улс төрийн шийдлээр мөнөөх агентлагаа гэнэт л татан буулгасан юм даг. Тэгээд УМХГ хэмээх нүсэр аппаратыг байгуулж, тэнд хүнсний аюулгүй байдлыг хангахтай холбоотой хяналтын цөөнгүй хэлтэс, байцаагч бий болгосон. Хүнсний хяналт шалгалтыг нэг дор төвлөрүүлж, орон тоог нь нэмэгдүүлснээр өнгөрсөн жилүүдэд хүнсний аюулгүй байдлыг хангах асуудал огтхон ч дээрдээгүй. Харин ч хийдэг шалгалтаа хийхээ больж, тоотой хэдэн том үйлдвэрлэгч, импортлогчидтой түлхүү зууралдаж, хяналтын үйл ажиллагаа шал дордсон хэрэг. Эдүгээ архи, дарсны үйлдвэрлэл эрхлэх эрхийг ХХААЯ олгодог байхад, үйлдвэрийн үйл ажиллагааг орон нутгийн хяналтын байгууллага хариуцаж байх жишээтэй.
Яамны холбогдох албаныхан үйлдвэрлэл эрхлэх зөвшөөрөл олгосон газруудынхаа ямархуу үйл ажиллагаа явуулж буйг нь хянах сонирхол байх ч хянаж шалгах үүрэг нь тэдэнд байдаггүй байх жишээтэй. ХХААЯ-нд дөрвөн хүнтэй Хүнсний хэлтэс ажиллаж байгаа нь өдрөөс өдөрт хүрээгээ тэлж байгаа аюултай хүнсний үйлдвэрлэл болон импортын алинд ч хүрч ажиллаж чаддаггүй бололтой. Өнөөдрийн манай улсын хүнсний аюулгүй байдлыг хангах хууль эрх зүйн орчин хийгээд хяналтыг морь унасан толгойгүй хүнтэй зүйрлэж болохоор байна. Хөл, толгой нь хаанаа яваа нь бүү мэд.
Тэгэхээр бид мах, гурил, архи дарс, чихэр жимстэй байх тухай дан ганц хүнсний хангамжийн асуудалд анхаарах биш, хүнсний хэрэглээний соёл, бүтээгдэхүүний аюулгүй байдал, чанарын баталгаатай хүнс худалдан авах эдийн засгийн эрхийг улс хэрхэн хангаж чадаж байна вэ гээд харгалзан үзэх зүйл олон. Багануур дүүрэгт болсон эмгэнэлт явдал манайхны цэвэр хүнсний хэрэглээтэй холбоотой. Аюулгүй хүнсний хэрэглээний талаар өмнө нь таниулан сурталчилж, иргэдийн толгойд жаахан ч гэсэн ойлголт өгч байсан бол ийм эмгэнэлт явдал гарах байсан гэж үү. Гарсан ч олноороо нас барж, хэдэн зуугаараа хордох байсан болов уу.
Эдүгээ улсын хэмжээнд согтууруулах ундааны ганцхан лаборатори бий нь аюул нүүрлэсний дараа шийдвэр гаргагч, бодлого боловсруулагчдын ярианы гол сэдэв болж байна. Лабораторийн тухай УИХ-ын гишүүнээс эхлээд албаныхан цэцэрхэх биш, хүнсний аюулгүй байдлын тогтолцоог дээд зэргээр нэвтрүүлж чадсан гадаадын өндөр хөгжилтэй оронд сурч боловсорч, ажиллаж амьдарч, мэргэжил дээшлүүлсэн хүмүүсийг ол, тэдгээрийн үг, ажил мэргэжлийн туршлагыг сонсох хэрэгтэй байна гэж хотын Ерөнхий менежерт үүрэгдэх ёстой байлтай. Монголчууд оюуны чадавхиар дэлхийд тоогддог нь үнэн учраас хүнсний аюулгүй байдлыг хангах чиглэлээр гадаадын өндөр хөгжилтэй орнуудад мэргэжил боловсрол эзэмшиж, ажиллаж байсан хүн цөөнгүй.
Хүнсний аюулгүй байдлын тухай хууль эрх зүйн орчныг бүрдүүлж, ажил хариуцуулах эзнийг нэн яаралтай тодорхой болгох хэрэгтэй бус уу. Түүнчлэн өндөр хөгжилтэй оронд мэргэжилтэй боловсон хүчнээ богино хугацаанд сургаж, бусдаас үлгэр дууриал авах шаардлага ч бас бий.
Өнөөдөр /2008.01.07/
|
GlobalCEO: Миний дэлгүүрийн сүлжээнд ажиллав
