|
Nischin хотын амьдрал
Шинэчлэгдсэн: 2008-02-12 11:43:34 УБ Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын тэргүүлэгчдийн цалин өндөр байвал энэ албанд ажиллах хүн олдоно. Түүнээс цалин багатай бол ажиллах хүн олдохгүй дээ.
Гэхдээ иргэдийн төлөөлөл гэдэг утгаараа амьдрал ахуйндаа баригдахгүй сайн дураар ажиллах хүн ч таарна л даа. Ийм жишиг Японы Nischin хотод үйлчилдэг. Манай улсад бол энэ эсрэгээрээ. Юу хийж байгаа нь нүдэнд үл харагдам шахуу ч Улаанбаатар хотын иргэдийн төлөөллөөр 40 гаруй хүн сонгогдон ажилладаг. Тэд цалингүй ч энэ сонгуульт албанд томилогдох гэж амиа тавихаас наагуур “хор” найруулан гүйлдэцгээдэг гэдгийг хэн хүнгүй мэднэ. Цалин хөлс авахгүй хэрнээ энэ сонгуульт албан тушаалд өврөөсөө мөнгө гаргаад ч хамаагүй суух гэж бултаараа санаархдаг учрыг гагцхүү монгол сэтгэхүйгээр гадарлаж ойлгож болох байх.
Ямартаа ч Японы нэг хотын амьдрал ахуйтай цухас танилцсанаа хүүрнэе. Япон 47 аймагтай. Тэдний нэг Айчи аймагт 50 шахам хот, сум багтдаг. Тэр олон хотуудын нэг болох Nischin хот 80 мянган хүн амтай. Хүн ам нь жил болгон мянгаар нэмэгддэг гэсэн. Тариан талбай ихтэй. Манайхаар байгалийн үзэсгэлэнт газруудтай хөдөө тал газарт орно. Энэ нь Нагоя том хотын дэргэдэх жижиг хот. Үйлдвэр үйлчилгээ хөгжиж бум бужигнаж түм түчигнэсэн их хотын зэргэлдээ унаган байгальтай жижиг хот түшиглэж байх нь алсыг харсан бодлого. Эх дэлхийгээ хайрлан хамгаалж унаган байдлаар харж хамгаалахгүй бол агаарын бохирдол, бороо, салхины аюул их хотыг нөмөрч магадгүй гэж сэрэмжилдэг. Магадгүй Нагоя хотыг хамгаалах үүднээс ч энэ жижиг хот анх үүсэн бий болсон байх талтай. Найман жилийн өмнө Нагоя хотод хүчтэй үер буужээ. Тэр үед Нагоя хотыг Nischin хот аварсан гэнэ.
Учир нь тариан талбай байхгүй бол гурав дахин их ус буух байж. Хотын дарга, 26 Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын дарга байснаас хүрээг нь багасгаж 20 гишүүнтэй болжээ. Энэ хүмүүс хотын иргэдийн төлөөлөл гэдэг утгаараа хотын хүндэт гишүүд. Боловсролын салбарт ихэд хүндэтгэлтэй ханддаг учир боловсрол харицусан дарга нь хурлын даргаас илүү, хамгийн “том”. Зургаан их сургууль, гурван дунд сургууль, долоон бага сургууль, 10 цэцэрлэгтэй. Цагдаа болон гал түймэртэй тэмцэх газарт гадны хүн орохыг хориглодог ч үйл ажиллагаатай нь цухас танилцсан. Цагдаагийн газар нь иргэн хүнд чирэгдэл төвөг гаргахгүй хүрч үйлчлэх тал дээр ихэд анхаардаг юм билээ. Гал түймэртэй тэмцэх газрын машин багаж техникээр хангагдсан. Галын машины өргөгч цамхгаас хотыг бүхэлд нь харах боломжтой. Тийм өндөрт нь гарч үзсэн. Тариан талбай ногоорон харагдсан энэ хотод хөдөө, хотын хөгжил нийлснийг үзэх нь таатай. Манай хөдөө орон нутагт хотын хөгжил, дэд бүтэц зэрэгцвэл сайхан аа гэж бодогдоно.
Монголын хамгийн амттай идээ юу вэ?
Боловсролын салбарыг тэргүүнд тавьдаг Nischin хотын Кагуямо бага сургуулийнхан монгол гэдэг нэрийг дуулаад ихэд сонирхож байв. Сургуульд гадны хүн оруулахыг хориглодог. Тэр тусмаа хүүхдийн зураг авахыг тас хорьдог ч Монгол гэдэг улсын нэр зөвшөөрүүлж чадсан бололтой. Японд зургаан нас хүрсэн бол заавал сургуульд орох хуультай. Хэрэв орохгүй бол эцэг эхтэй нь хариуцлага тооцно. 6-12 насныхан бага сургуулийнхан. Сургуульд дараахь дөрвөн зүйлийг чухалчилдаг гэж захирал бүсгүй Маций Харуми ярьсан. Сургалтын чанар, хамт олонч хүмүүжилд анхаарах, биеийн тамир өөрийгөө хамгаалах чадвар-гадаадад очсон үед яаж биеэ авч явах гэх мэт, дөрөвт нь өөрийнхөө нутаг дэвсгэр буюу Кагуямо сургуультай хэрхэн харилцах соёл хүмүүжил. Хүүхдийн хүсэл мөрөөдлийг багаас нь таних нь чухал. Ямар мэргэжилтэй болохыг хүсч байгааг багаас нь мэдэж, тэдэнд та тийм мэргэжилтэй больё гэвэл ийм зан суртахуун хүмүүжилтэй байх ёстой гэж чухалчлан сургадаг гэнэ. Хүүхэд хичээлээ ойлгохгүй байсан ч ойлготол нь заах ёстой. Багш, сурагчийн харилцан уялдааг сонирхоход хүүхдэд гар хүрч зодно гэдэг ойлголт огт байж болохгүй. Хичээлээсээ хоцорч, сэтгэл санаа тавгүй байвал тусад нь дасгал хийх сургууль бий. Эсвэл долоо хоногт гэрт нь нэг удаа очиж давтлага өгөх байдлаар харьцдаг гэж байв. Анги танхимаар орж хүүхдүүдтэй танилцах завсар сургуулийн юу хамгийн сайхан бэ? гэж асуухад
-Хоолны үе гэж нэгэн хүү хариулсан бол нөгөө нь -Хичээл дууссаны дараа хөл бөмбөг тоглох гэж үнэн сэтгэлээсээ хариулна билээ. Тэднээс асуух юм байна уу гэхэд -Монголд хамгийн амттай юм юу вэ, Монголын тал нутагт ямар мал байдаг вэ? гэцгээсэн. Тэдэнд монгол гэдэг их сонин. Тэр тусмаа хүүхэд болгон морь унадаг нь сонирхлыг ихэд татаж байх шиг. Бид монгол хүүхдүүдтэй захидлаар харилцаж найз нөхөд болмоор байна гэдгээ дамжуулсан.
Нас гуйх уламжлалт баяр
Nischin хотын уламжлалт баяр тохиож буйтай таарсан юм. Энэ бол гурав, тав, долоон настай хүүхдүүд бурханд мөргөх шашны зан үйл. Домогт өгүүлснээр эртээ цагт бяцхан хүүхдүүд гурван нас ч хүрэлгүй нас бараад байж. Иймд бурхнаас нас гуйх болсон аж. Буддын шашны уламжлалт энэ баяр манайхаар хүүхдийн даахь үргээх ёс юм уу даа. Амралтын өдөр. Хотын гудамжаар тус хотын тэргүүн лам нарын араас үр хүүхдээ дагуулсан эцэг эхчүүд парад жагсаал болж байна уу гэлтэй олноор цуварна. Үүний өмнө эхлээд хүүхдүүдэд үндэсний кимоно маягийн хувцас өмсүүлж нүүрийг нь цагаанаар будаж харандаагаар зурж орхидог юм билээ. Хотоороо шахуу хөл хөдөлгөөнд орж хотын хамгийн том сүмд хүүхдүүдээ мөргүүлнэ. Ингэхдээ их урт оочер дараалал үүсдэг ч яарч тэвдэж нэгнийхээ өмнүүр чихэлдэж буй шинж огт харагдахгүй. Япон бол буддын шашны орон. Ногоон өмсгөл бүхий хувцастай лам нар дүнгэнэтэл ном унших завсар бурханд мөргөж нас гуйснаар энэхүү уламжлалт баяр дуусна. Эргэж очин хувцсаа солиод гэрийн зүг одоцгооно. Учиргүй найр хийж хавтгайрахгүй ч гэр бүл ах дүү хамаатан садан уулзах баярт мөч энэ байдаг нь илт.
Банзрагчийн Долзодмаа
Өдрийн сонин
|
GlobalCEO: Миний дэлгүүрийн сүлжээнд ажиллав
