Гэрэл судлаач эрдэмтэн

Шинэчлэгдсэн: 2007-04-25 12:48:11 УБ

Оросын физикч П.Н.Ле­бедев 1866 оны энэ өдөр Москва хотноо худалдаачны гэрт төржээ. 1887-1891 онд Германы Страсбург, Бер­лин хотын их сургуулиудад физик судалж байгаад эх орондоо эргэн ирж, Моск­вагийн их сургуульд багшлах болов.



Түүний лабораторид 30 хүний бүрэлдэхүүнтэй Оросын эр­дэм­т­дийн анхны том баг судалгаа шин­жилгээний ажил явуулж бай­лаа. Энэ үед сүүлт одны сүүл хэрхэн үүсдэг тухай асуудал түүний сонирхлыг ихэд татжээ. И.Келлер, И.Нью­тон нар сүүлт одны сүүлийн нарны эсрэг чиглэл дэх хазайлт нь нарны гэрлийн механик даралтын нөлөөгөөр үүсдэг хэмээн таа­маг­ласан байлаа. Энэ дарал­тыг олж ажиглахыг оролдсон XүIII зуунаас эхтэй олон тооны туршлага амжилтад хүрээгүй юм. П.Н.Лебедев ер бусын хүнд нөхцөлд ажиллан, хатуу биеийн гадарга дээрх гэрлийн даралтыг анх удаа үнэмлэхүй магадлалтайгаар хэмжих туршилтын төхөөрөмжийг зохион бүтээжээ. Энэ даралт гэрлийн цахилгаан соронзон онолоор гэрлийн даралт нь үл ялих бага утгатай байна гэсэн Английн физикч Ж.Максвел­лийн онолтой тохирч байв. 1900 онд П.Н.Лебедев Парис хотноо олон улсын физикч­дийн конгресс дээр өөрийн туршилтын тухай илтгэл тавь­жээ.

Гэрлийн даралтыг нээсэн нь түүнд даян дэлхийн алдар авчирсан юм. Энэ эрдэмтэн судалгааны дараагийн 10 жилээ хийн гадарга дээрх сул гэрлийн даралт байдгийг батлахад зориулж, 1910 онд зорьсондоо хүрч чадсан бай­на. Миллиметрийн радио долгион болон дэлхийн соронзон орны судалгаа нь түүний томоохон бүтээлийн тоонд зүй ёсоор тооцогдоно. 1911 онд П.Н.Лебедев бусад орны эрдэмтэдтэй нэгдэн хааны гэгээрлийн сайдын эсрэг тэмцжээ. Тэрбээр Сток­гольм дахь Нобелийн инс­титутэд ажиллахыг хүссэн Шведийн эрдэмтэн С.Арре­ниу­сын урилгаас татгалзаж өөрийн хөрөнгөөр Москвад шинэ физикийн лаборатори байгуулахаар шийдсэн бай­на. Түүний лабораторид Оросын анхны долоо хоног тутмын физикийн семинар зохиогдож эхэлсэн бөгөөд үүнд оролцогчид мөн фи­зикчдийн анхны шинжлэх ухааны сургуулийг үндэс­лэсэн түүхтэй. Өдгөө ОХУ-ын ШУА-ийн физикийн хүрээлэн П.Н.Лебедевийн нэрээр овог­лож байна.

өдрийн сонин /2007.04.25/

gerel

gerel bol bidnii amidral gej bi boddog gerelgvi bol harahhui gerelgvi bol setgelgvi