taalagdaj bn . Dandaa shine buhniig tavj bgaaraa. ta buhend amjilt

Ерөнхийлөгчийн сонгууль-2009
/СЭРЭМЖЛҮҮЛЭГ/


Нэр
дэвшигчид: МАХН- Н.Энхбаяр
АН- Ц.Элбэгдорж
Санал
хураах өдөр 5 дугаар сарын 24-ны ням гариг

Шинэ Үндсэн
хууль батлагдснаас хойш монголчууд тавдахь удаагаа
Ерөнхийлөгчийн сонгуульд саналаа өгч төрийн
тэргүүнээ шууд сонгох гэж байна. Энэ удаагийн сонгууль
зарим талаараа өмнөх сонгуулиудаас эрс ялгаатай
байна.
2008 оны УИХ-ын сонгуулийн дараа АН, ИХН-ын шууд
өдөөн турхирснаар 7-р сарын 1-ний эмгэнэлт үйл явдал
өрнөсөн билээ. Үүгээрээ Монгол дахь ардчилсан үйл явц
замаасаа гажсан гэдгээ дэлхий нийтэд ил тод
тунхагласан юм. 7-р сарын нэгний үйл явдлын улбаа
өнгөрсөн жилийн турш үргэлжилсээр 2009 оны
Ерөнхийлөгчийн сонгуультай золголоо. Энэ үйл явдлыг
АН-ын зүгээс улс төрийн хөзөр болгож, ард түмнийг
хагаралдуулж, Монгол улсын шүүх засаглалыг дайрах аян
шалтаг болгосоор ирсэн төдийгүй шүүхийг шударга
болгох нэрийн дор Ерөнхийлөгчийн сонгуульд
“Ардчилсан Ерөнхийлөгч” гэдэг нэр томъёог өргөн
ашиглаж байна. Үүний хажуугаар АН-ын нэр дэвшигч болон
түүнийг тойрон хүрээлэгчид хоёрдох “7 дугаар сарын
1”-ийг өрнүүлэхээр далдуур бэлтгэсээр байна.

Ц.Элбэгдорж энэ удаагийн Ерөнхийлөгчийн сонгуульд
амжилт олохгүй ялагдана гэдгээ тооцоолж, санал
хураалтын маргаашаас бүх нийтийг хамарсан эмх
замбараагүй байдлыг өрнүүлж, улмаар төрийн эргэлт
хийхээр санаархаж байгаа нь нэгэнт нийгмийн бүх
хүрээнд тархаж, нууц биш болжээ. Элбэгдоржийнхны
төлөвлөгөөгөөр өнгөрсөн оны 7-р сарын нэгний гашуун
туршлагыг харгалзан үзэж, эхлээд Сүхбаатарын талбай
гэх мэт төвлөрсөн газруудад олон хүн цуглуулахгүйгээр
МоАХ-ны гишүүд болон бусад иргэний нийгмийн
байгууллагуудын идэвхтнүүдээс бүрдсэн жижиг
бүлгүүдийг сонгуулийн хэсгийн хороод, санал өгөх
байруудыг түшилэн төвлөрүүлж байна. Зөвхөн
Улаанбаатар хотод л гэхэд ийм бүлэг даруй 50 гаруйг
эмхлэн байгуулжээ. Энэ бүлгүүд нь 5-р сарын 24-ний санал
авах өдөр “хэсгийн хороодын ажилтнууд булхай хийлээ”
гэдэг шалтгаар үймээн самуун дэгдээж, жагсаал цуглаан,
хориглолт хийж, олон түмний анхаарлыг татах, хийрхлийг
бий болгоход голлон анхаарах юм байна.
Үүнтэй
зэрэгцэн сонгуулийн тойрог, хэсгийн хороодод ажиллаж
байгаа АН, ИЗН, НН-ын гишүүд санал хураалтын дүнг
үгүйсгэж, улмаар сонгуулийн дүнг хүлээн зөвшөөрөхөөс
татгалзах, сонгуулийг хүчингүй болгохыг шаардах,
зэрэг арга хэмжээ авах гэнэ. Ингээд тойрог, хэсгийн
хороод дээр эмх замбараагүй байдлыг үүсгээд, санал
хураалтын дараах хоёр, гуравдахь хоногоос буюу 5-р
сарын 25, 26-ны өдрүүдэд дээр бөөгнүүлсэн жижиг
бүлэглэлүүдээ Ялалтын талбай дээр татан төвлөрүүлж,
нэг хэсгийг нь Сонгуулийн Ерөнхий Хороо руу, нөгөө
хэсгийг нь Монголын Үндэсний Радио Телевиз рүү
довтлуулж, эзлэн авах юм байна. Нэр дэвшигч Ц.Элбэгдорж
нь сурталчилгаагаа ч энэ зорилгод чиглүүлээд байгаа
бөгөөд АН сонгуулийн санал хураалтын үер гарах элдэв
булхайн талаар иргэдээс матаас авна гэдгээ, матаас
болгоныг нэг сая төгрөгөөр үнэлэхээ мэдэгдэж, 1206
дугаарын утсаа телевизүүдээр цацаж, рекламдаж байна.

Нэг сая төгрөгийн шагнал авахын төлөө 1206 дугаар руу
маш олон, үнэн худал нь үл мэдэгдэх мэдээлэл очих ба
үүнийг нь хэсгийн хороодыг үймүүлэх шалтаг шалтгаан
болгон ашиглах ажээ.
АН нэр дэвшүүлэгчээ
дэмжүүлэхийн тулд ИЗН, НН-ыг татан оруулахдаа
“удахгүй намар гэхэд УИХ-ын сонгуулийг дахин
явуулна” гэж амалжээ. Энэ амлалтаас үзсэн ч АН нь
Үндсэн хуулийн эсрэг, төрийн эсрэг хуйвалдаан хийж
байгаа нь тодорхой байна. Үүнээс гадна АН-ын зүгээс
МУНН, ИХН, Эрх чөлөөг хэрэгжүүлэгч гэх мэтийн намуудад
500 сая төгрөг амалж, нэр дэвшигчээ дэмжүүлэхээр болсон
бол Ногоон хөдөлгөөн, Эрс шинэчлэл, Миний Монголын
газар шороо, Соёмбо, Монголын Чөлөөт Ахмадын холбоо,
Даяр монгол, Хөх монгол, Шударга иргэдийн фронт зэрэг
иргэний хөдөлгөөнүүдэд 300 сая төгрөг амалж, үүндээ
татан оруулж байгаа гэх. Хөдөлгөөнүүдийг бөөгнүүлэх
ажиллагааг Баянгол дүүргийн АН дээр С.Эрдэнэ зохион
байгуулж байгаа бол Н.Дугар. Баасан авгай, Улс төрийн
сонины Баатархуяг, Уянга, Магнай, Батзандан, Ичинноров
нар хөдөлгөөнүүдийг нууцаар зохион байгуулж байгаа
гэх яриа АН-ын сонгуулийн штабуудаар хэдийнээ тархжээ.

Харин энэ нам, хөдөлгөөнүүдийн Ц.Элбэгдоржийг дэмжих
үзэгдэл нь 5-р сарын эхнээс эхлэх ба өдөр болгон аль нэг
бүлэг, хөдөлгөөн нэр дэвшигчийг нь дэмжих, үхтэлээ
үнэнч байхаа илэрхийлэн мэдэгдэл гаргах маягаар
кампанит давалгаа үүсгэхийг зорино.
АН болон нэр
дэвшигч Ц.Элбэгдорж нар яагаад заавал үймээн, бослого
хөдөлгөөний замаар Монгол улсын Үндсэн хуулийн эсрэг
үйл ажиллагаа өдүүлж, Засгийн эрхэнд гарах, цаашлан
Монгол улсын шүүх засаглалыг эрхэндээ оруулахыг
оролдож байна вэ гэсэн асуулт зүй ёсоор урган гарч
байна. Өнөөдрийн байдлаар бол нэр дэвшигч Ц.Элбэгдорж
нь өөрөө Эрүүгийн Цагдаагийн Газарт байцаагдаж
байгаа.
Тэрээр 7-р сарын 1-ний үйл явдлыг зохион
байгуулсан хэрэгтээ шалгагдаж байгаа. Ийм л гэмт
хэргийн сэжигтэнг АН Монгол улсын Ерөнхийлөгчийн
сонгуульд нэр дэвшүүлж балайрсан байгаа юм.
Ц.Элбэгдоржийн хувьд Ерөнхийлөгч болж, шүүх
засаглалыг гартаа авч, гэмт хэргийн мөрдөлтөөс
зугтаах ганцхан боломж өмнө нь байгаа тул ямар ч үнээр
хамаагүй, хүний амь нас, эд хөрөнгийг золиослоод ч
хамаагүй Ерөнхийлөгч болохоор улайрч байгаа юм.
Жирийн иргэн гар утас, 10 мянган төгрөг хулгайлаад 10
жилийн ял хүлээдэг бол эрх мэдэлтнүүд Ерөнхийлөгчийн
сонгуульд нэрээ дэвшүүлээд явж байгаа нь шударга ёс
яагаад ч биш юм. Нэг үгээр хэлбэл, гэмт хэрэгтэн
Ц.Элбэгдорж Ерөнхийлөгчид нэрээ дэвшүүлж, ялахгүй бол
бослого үймээнээр төрийн эрхэнд гарахаар бэлтгэж
байна. Ард түмэн ийм хүмүүсийн өдөөн хатгалганд
автахгүй сонор сэрэмжтэй байгтун.

Өнгөт хувьсгал уу, интерактив хувьсгал уу

Бид өнгөт
хувьсгалыг сайн мэднэ. Словени, Хорват, Гүрж, Укриан,
Киргизэд төрийн эргэлт хийж чадсан бол сүүлд 2008 оны 7-р
сарын 1-нд Монголд бүтэлгүйтсэн юм.
Өнгөт хувьсгалын
гол технологи нь нийгмийн хэсэг бүлгийн эрх ашгийг
илэрхийлэгч янз бүрийн төрийн бус байгууллагууд,
үйлдвэрчний эвлэлийн хөдөлгөөнүүд, иргэний
хөдөлгөөнүүдийг эрээн мяраан туг далбаа, популист
лозунгаар чимэглэн аль болох олны анхаарлыг татах
гудамж, талбай, төрийн байгууллагуудын өмнө цуглуулж
жагсаана. Үүнтэйгээ зэрэгцээд хэвлэл мэдээллийн
хэрэгслүүдийг маш өргөнөөр татан оролцуулж, нийгмийг
тэр чигээр нь хөдөлгөөнд оруулдаг онцлоготой.
Үүнд:
хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүдийн гүйцэтгэх үүрэг маш
чухал байдаг. Жагсагчид болон цагдаагийнхны хооронд
үл ялиг зөрчил гарахад л түүнийг нь хэт дэвэргэн
мэдээллийн хэрэгслүүдээр цацахаас гадна телевиз,
радиогоор маш олон хүн цуглаж, хурц ширүүн үйл явдал
болж буй мэт нэвтрүүлж, ийм сэтгэгдлийг үзэгч, уншигч,
сонсогчдод төрүүлэхийг зорьдог.
Тэгэхдээ жагсагчдын
дунд зориуд тусгайлан бэлтгэсэн хэрүүлч нарыг
байршуулж, цагдаа, төрийн албан хаагчдын эсрэг аль
болох хэрүүл шуугиан гаргуулах зорилготой ажиллана.
Цагдаа дөнгөж хүрэнгүүт чанга дуугаар орилж хашгирах,
унах гэмтсэн мэт царайлах, улаан будаг нүүр амандаа
түрхэж цус гарсан мэт болгох, харин үүнийг нь хэвлэл
мэдээллийнхэн аль болох хурдан түргэн сурвалжлан
зураг дүрсийг нь олон нийтэд шуурхай хүргэдэг. Үйл
явцын сценарийг дэглэгчид гар утас, дохио зангаагаар
хүмүүсээ ээлж дараалан хөдөлгөөнд оруулдаг байна.
Ингэснээр сонирхогчдыг аль болох олноор цугларсаны
дараагаас довтолгооны хэлбэрт шилждэг.
Өнгөт
хувьсгалын технологиуд олон нийтэд ил болохын хэрээр
барууны тусгай албад “интерактив хувьсгал”-ын
аргачлалыг боловсруулсан бөгөөд үүнийгээ өнгөрсөн
сард Молдавт амжилттай туршсан байна.
Интерактив
хувьсгалын технологи гэдэг нь ерөнхийдөө өнгөт
хувьсгалын технологитой адилхан бөгөөд үүн дээр нэмж,
интернет гар утасны мессежийг өргөнөөр ашигладаг
давуу талтай. Эхлээд интернэт болон гар утас, мөн
залуучуудын өргөнөөр сонирходог FM, TV, сонин
хэвлэлүүдээр залуучуудыг аль болох энгийн, гэм хоргүй
маргаанд уриалан дуудна. Энэ байдлаа интернет чат,
блогуудаар дамжуулан, маргааныг аажим аажмаар
хурцатгаж, талцан хуваагдаж, хэн нэгнийг үзэн ядах
мэдрэмжийг өөрийн эрхгүй бий болгоно.
Мөн гар утасны
мессежээр янз бүрийн утга агуулагатай мессеж танихгүй
утаснаас илгээх, эсвэл танихгүй хүн руу утастаж,
цочирдом мэдээлэл өгөх зэргээр хүний тархины мэдрэл,
ой санамжинд гайхсан хачирхсан, аль болох цочрол өгөх
үйлдэл хийнэ. Ингэхийн тулд интернет сервэрүүд болон
чат, блогуудыг хяналтандаа авах, янз бүрийн арга
мэхээр залуучуудын болон янз бүрийн нийгмийн
хэсгүүдийн гар утасны дугааруудыг өөр анзаарагдамгүй
байдлаар цуглуулж бэлтггэдэг. Энэ бүхний эцэст
хэрэгтэй цаг нь болоход хүмүүст янз бүрийн мессеж өгч
удирдан, тодорхой цагт тодорхой газарт цуглуулдаг
байна. Ингэж бэлтгэсний дараагаар сонгуулийн булхай ч
юмуу, хүмүүсийн хамгийн их анхаарал төвлөрсөн хурц үйл
явдал болоход хүмүүсийг аль болох шалтаг гарган
цуглуулж, нийгмийн эмх замбараагүй байдал үүсгэнэ.
Чатаар хэрүүл хийж, янз бүрийн месеж авч, тархиных нь
аль нэг газарт цочрол үүсч, далд ухамсар нь өдөөгдөж
бэлэн болсон хүмүүс бүгдээрээ биш юм гэхэд нилээд хувь
нь өөрөө ч мэдэлгүй, эмх замбараагүй байдалд татагдан
ордог байна.
Тэгвэл Монголд энэ хоёр хувилбарыг
хоёуланг нь туршин үзсэн байна.
-Өнгөрсөн жил буюу 2008
оны УИХ-ын сонгуулийн дараахан, 7-р сарын 1-нд өрнөёөн
үйл явдал бол Монголд өнгөт хувьсгалыг хэрэгжүүлэх
гэсэн бүтэлгүй оролдлого байсан юм. Азидаа ардчиллын
жишигт тооцогддог ч, нүүдэлчдийн өвөрмөц сэтгэлгээ,
монгол хүний төрөө дээдлэх үзэл хэдий их “бохирдсон”
ч хүсээд байсан улангасалд нь монголчуудыг оруулж
өгөөгүй билээ. Энэ хувилбар нурмагц гадаадын тусгай
албад АНУ-ын Ерөнхийлөгчийн сонгуулийн технологийг
Молдавт амжилттай хэрэгжүүлсэн интерактив хувьсгалын
технологитой хослуулан Монголд туршиж үзэхээр
шийдсэн бололтой.
-Өнөөдөр Монголд Ерөнхийлөгчийн
сонгууль болж байна. Хүмүүс үзэл бодол, итгэл
үнэмшлээрээ ямар нэгэн хэмжээгээр талцан
хуваагдчихсан байгаа. Энэ бол интерактив хувьсгалыг
өдөөх сайхан суурь дэвсгэр юм. Үүнийг тооцоолсон хүчин
өнөөдөр Монголд идэвхтэй ажиллаж, тодорхой хэмжээгээр
санасандаа хүрэхийн төлөө нэгэнт улайрч эхэлжээ.
Сонгууль эхэлсэн даруйд хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд,
сонин хэвлэл, интернет, нийгмийн сэтгэл зүй дээр
судалгаа хийхэд энэхүү дүгнэлт дараах баримт
фактуудаар нотлогдож байна. Үүнд
1.Нэр дэвшигч
Ц.Элбэгдоржийн сонгуулийн штаб болон АН-аас хэвлэл
мэдээллийн хэрэгслүүдэд асар их мөнгө төлж,
хяналтандаа авсан байгаа нь анзаарагдаж байна.
Нэрлэвэл үүнд бараг бүх сонинууд хамрагджээ. Өдрийн
сонин, Улстөрийн сонин, Үндэсний шуудан, Нийгмийн толь,
Ардын эрх, Өнөөдөр сонин, Монголын нэг өдөр, Ардчилал
гэх мэт сонинууд АН-ын талд буюу интерактив хувьсгал
хийхээр завдагчдын нөлөөнд оржээ.
2.Мөн бүх интернет
сайтууд, olloo, news.mn, gogo.mn, дэлхийн монголчуудын холбооны
сайт гэх мэт блог, чатууд, интернэт серверүүд аль
гурван сарын өмнөөс зугуухан ажиллаж эхэлсэн ба одоо
солиорол дээд цэгтээ тулаад байна.
3.Гар утасны
компаниуд АН-ын талд үйлчилж, интерактив хувьсгалд
бэлтгэж байгааг ТВ-дээр явуулж байгаа мессеж зар,
санал асуулгын дүнгүүд нотолж байна. Тэд нэр
дэвшигчдийг ялгаварлаж, Н.Энхбаярт өгсөн саналууд
дээр фильтр тавьсан байх магадлалтай.
4.Их, дээд
сургуулиуд болон хүн ам олноор төвлөрсөн газруудаар
тусгай бүлэг хүмүүс явж, судалгаа нэрийн дор хүмүүсийн
нэр хаяг, гар утасны дугаарыг цуглуулж бэлтгэж байна.
Тодорхой жишээ дурдахад өчигдөр буюу 2009 оны 04-р сарын
30-нд ийм судалгааг АУИС, ШУТИС, МУИС дээр оюутнуудын
дунд явуулжээ. Судалгааны анкетийн сэдэв маш энгийн,
тухайлбал “Та дээд боловсролыг үнэ төлбөргүй
болгохыг дэмжиж байгаа юу” гэх мэт, анкет нь дороо нэр,
хаяг, утасны дугаар, мэйл хаяг тавих гэсэн
шаардлагатай. Үүгээр яах гэж байгаа юм бэ гэхэд бид энэ
сэдвийн талаарх хамгийн бодит мэдээллийг танд
мессежээр өгнө гэж хариулах жишээтэй.
5.Мөн 04-р сарын
30-наас гар утасны жагсаалтууд дээр ажиллаж, ард нь
байгаа эзнийг тодорхойлох, нас хүйс, хэнд саналаа өгөх
зэргийг нь тогтоох ажиллагаа хийгдэж, үүн дээр
тодорхой бүлэг гаргасан байна. Танихгүй утаснаас шууд
залгаад л “Та хэнд саналаа өгөх вэ?” гэж тулган асууж,
дууны өнгө, реакцийг ажиглан, нас, хүйсийг тодорхойлж,
тэмдэглэл хөтөлж байгаа бололтой. Ийм дугааруудын нэг
нь гэхэд 98991315 гэсэн дугаар байна. Гэхдээ тэд маш олон
дугаар сэлгэж байгаа болов уу гэж таамаглаж байна.

6.Мөн МоАХ, ИХ зэргийн нийгмийн идэвхи сайтай
байгууллагуудын гишүүдээс хамгийн экстрим
хандлагатай хүмүүсийг түүвэрлэн авч, голомтууд үүсгэж
байна. Одоогоор энэ хувьсгалын удирдагчид болох 8
хүний нэрийг гаргаад байгаагийн дотор АН-ын УИХ-ын
гишүүд, тухайлбал Г.Баярсайхан, Ч.Сайханбилэг,
Х.Баттулга, мөн МоАХ-ны Г.Бошигт, П.Нэргүй, МЧАХ-ны
Баасан нарын нэрс явж байна. Дашрамд дурдахад, хөдөө
орон нутгаас хамгийн итгэлтэй, идэвхтэй гишүүдээ АН
дуудан авчирч зааварчилгаа өгч байна. Гурав хоногийн
өмнө л гэхэд Хөвсгөлийн АН-ын тодорхой бүлэг ирж,
чиглэлээ аваад явсан. Тэгэхээр хөдөө орон нутагт ч
голомт үүсгэх нь тодорхой байна.
7.Өнөөдрөөс буюу 5-р
сарын 1-нээс эхлэн хөдөлгөөнүүд жагсаал цуглаан хийж,
Сүхбаатарын талбай дээр төвлөрөл үүсгэх эхний алхмууд
хийгдэнэ. Үүнээс хойш өдөр болгон шахам хүмүүс болон
хөдөлгөөн, намуудаас тэмцлийг нь дэмжиж байна гэж
нэмэгдэн орно.
8.Довтолгоон эхэллээ гэх бодит сигнал
нь одоогийн Ерөнхий сайд С.Баяр руу хийх хэвлэл
мэдээллийн дайралтаар эхэлнэ. Одоо энэ чигийн өнгө
аястай мэдээллүүд нилээд цухалзаж байгаа ба ирэх
долоо хоногийн сүүлээс нилээд идэвхжиж, 5-р сарын
хоёрдох арав хоногт болов уу гэсэн ерөнхий зураглал
гарч байна.

Harin manai geriin utasruu zalgaad daanch henii tuluu uguh ve geed asuugaad bsiin

битгий худлаа юм зохиож бичээч ху намын бууны
нохойнуудаа

miley yag huuheldei shig baina
olsenii ihruud aimar baina

harin tiimee geriin uudend zogschood l henii tuluu uguh ve geed horgoogood l bgaa yumaa

Sweitsarin bank delhiin hamgiin bayan hadgalamj ezemshigchiig todruulhad Mongol ulsiin
yurunhiilugch Enhbayar 3r bairand orson bwal yahuu. Bas noyon Enhbayar Kanadad,Amerikd, Singapured
mash tom edlen gazartai Mongol ulsaasaa bayan hun .Ard tumnee boddoggui amia hicheesen iim hun
ulsiig deeshluulhuu. bas hadam eej ni yag Shin Eri shig shunaltai hun baigaa.

vnen laitai

i luv their dresses i'm lovin it

hedii boltol hvnii bugs uhah gesen ym be? ta nar boliochee adilhan ingeed soliorood l ybj baij hen
ni ch ylgaagvi bvgd luibarchid za ta nar.hamgiin adgiin shaarnuud gej ta nariig heldegiin.chi ene
ymiig bicheed enhbayaraasaa hediig abch baigaa ym be? chi iim ym bichihiin ter enhbayartaa manai
mongoliin zolbin hvvhdvvd haana baigaa ym be? gej asuugaach bvgdiig ni hujaa nar zuuguud bie
erhteniig ni gadagshaa damlaad zartsan tiim bizdee ter vneniig ni heleech.yugaa chi medehgvi unchin
jaahan hvvhdvvd gants shirheg chiherehd huurtaad tedniig dagaad ybtsan shdee. bi ta nariig vzen ydaj
baina. mongol ulsiig gadnaas ni harahad vneheer urubdmuur baina hen bayan baina? hvmvvs yaj
amaidarch baina? ard tvmen ni sohortson ymuu?hujaa nar dabarlaa shdee hvvhdvvd yagaad ubchin dusaad
baigaa haanas ter ubchin garaad baigaag sudlaach hend ch hereggvi budlian zohioj suuhiin orond hvn
guai ta.bi eh orondoo hairtai mongoldoo hairtai gants shirheg chuluuga ch gadnii hvnd ugmuurgvi
baina nobshnuudaa yagaad mongold hvvhed hvrtel ubchtei turuud baigaa ym be? ter bvdvvn bugstei bvren
erhtei said darga nariin toog ni ch martah shahsan mashinii utaanaa s ni bolood baina tenegvvdee
ymaand 5000 myangiig ugsun gelvv terniihee orond hvvhdiin munguu nemechee sariin 3han talhaar yaj
hvn boloh ym be? ingeed bicheed baival bi buhimdaad vhehnee vneheer harmsaltai baina uilmaar baina
hvmvvsee uhaaraach dee eniig tsaash ni taraach tus boloochee negendee. bid uursdduu l itgeye daa ard
tvmen min

Xy namiin buunii hohoinuud hudlaa hutsahaa bolioch! Xy namiig demjij bga malnuud ochnoon jil mal
shg malluulj hanaagui yumuu,yasan duurchihsen teneg ulsuud ve,iimhen yumnii naadah tsaadhiig
yalgachij chadahgui.Ardchillin achaar onoodor yu olj avsnaa sanaach!
Odoo hen garna gj bodoj bna..?
Diilenh ni ardchilaliig demjij bga ch nogoo Enhbayr l garna.Hervee yalagdval idej chadahaa boliod ch
zogsohgui buh buzar bulai ni delgegded shorond yavah dree tulah bolohoor,jinhene togsgol ni ireh
bolohoor uhehguin tuld hunii oi uhaand bagtamgui baliar zavaan yum sedej suugaa daa,ter medeej!Yah
ve zaluusaa,bid yaval deer ve? Odoo l yalj chadahgui yum bol duuslaa shdee,tgd daraa ni Bayr gj
communist eronhiilogch bolno,TGd Mongol communistuudiin gart duusah yum gej uuu..?

hediigeer onguuli ogch chadahgui gelee ch uls eh orond maani ornood bga uil yavdliig harj sonsoj
suuna. Yag unende 7 sariin negen chini Hu namiin zahialga baisan sh de
tegeed onts baidal hen
zarlalaa.
erhem ih idegch avilgiin zagalmailsan etseg N. Enhbayar ta bus uu
tegeed ichih ch ugui
buruuguu busad ruu chihej bga ym da
MGL hun l ym bol eh orondo hairtai baih yostoi
ene eh ornoos
ta idej uuj hanaagui bas dahin erh medliin toloo temtsej baih ch gej
Nogoo burhanii shashni
gegeersen bodi hun gej ooriigoo todorhoilj yavsan atlaa 10 har nugliin neg shunal gedeg zuild buren
avtagdjee
Ta asar hurdan alban tushaaliin shat damjlagaar gerliin hurdaar ahisan
Ondoroos unah
hetsu shu
Tegeed ch tani zahialgaar aluulsan humuus burhani orond tootso bodoh geed huileej bgaag
buu martaarai

Eva Longoria eostoi huurhun haragdaj bna!!!!!!! Uneheer goe huuhen shoo!!!

dajgvi gehdee l zarim ni arai l bsh ym aaa

jlo uneheer sak haragdaj bn

yamar arga hemjeend oroltsov gdg nertei murtluu yamar arga hemjeend oroltsoniig n bicheegui bhdaa
yaadiin

5 bureestei stp bolon shilen cable boonii uneer zarna ? utas 88968896

medehgui yum daa suuld ni l zorchiltei gj soliorood bh yum.Anne Hathaway uneheer goy yumaa

Mongol ulsiinhaa toloo zutgeye gej tangararag orgoson toriin tusheed nar helsen ugee hurdan
martchih yumaa.Daanch dee saihan mongol hun ene delhiid danstai heveereel bgaasai

61 tas huuhen

vneheer sak busdaas ilvv bhiin toloo zvtgeere oko

kkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk